Decydując się na psychoterapię, naturalnie pojawia się pytanie o to, kto tak naprawdę będzie nam towarzyszył w tym procesie. Kluczową rolę odgrywa tu psychoterapeuta, osoba posiadająca odpowiednie wykształcenie, doświadczenie i przygotowanie etyczne do prowadzenia terapii.
Przede wszystkim, psychoterapeuta to specjalista, który ukończył akredytowane szkolenie psychoterapeutyczne. Takie szkolenie trwa zazwyczaj kilka lat i obejmuje zarówno wiedzę teoretyczną z zakresu psychologii, psychiatrii, rozwoju człowieka, jak i rozwój osobisty samego terapeuty oraz praktykę kliniczną pod superwizją. To właśnie szkolenie nadaje mu uprawnienia do samodzielnej praktyki.
W Polsce, zawód psychoterapeuty nie jest jeszcze w pełni uregulowany prawnie w taki sposób, jak zawód lekarza. Oznacza to, że osoba podająca się za psychoterapeutę powinna legitymować się certyfikatem wydanym przez uznane stowarzyszenia psychoterapeutyczne lub posiadać tytuł specjalisty psychoterapii środowiskowej. Certyfikat ten jest gwarancją, że kandydat przeszedł rygorystyczny proces weryfikacji jego kompetencji.
Ważne jest również to, aby psychoterapeuta przestrzegał kodeksu etycznego. Oznacza to między innymi zachowanie tajemnicy zawodowej, dbanie o dobro pacjenta, unikanie konfliktu interesów i ciągłe podnoszenie swoich kwalifikacji poprzez udział w konferencjach, szkoleniach i przede wszystkim w regularnej superwizji. Superwizja to proces konsultowania swojej pracy z bardziej doświadczonym kolegą po fachu, co jest niezbędne do utrzymania wysokiego poziomu świadczonych usług i zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta.
Specjaliści, którzy mogą prowadzić psychoterapię
Rynek usług psychoterapeutycznych jest zróżnicowany, a wiele osób o różnych specjalizacjach zawodowych może oferować pomoc psychologiczną. Ważne jest jednak, aby rozróżnić te profesje i zrozumieć, kto posiada najbardziej kompleksowe przygotowanie do prowadzenia psychoterapii.
Najczęściej psychoterapię prowadzą osoby, które ukończyły studia magisterskie z psychologii, a następnie przeszły specjalistyczne, podyplomowe szkolenie z psychoterapii. Taki psycholog psychoterapeuta ma solidne podstawy teoretyczne i praktyczne.
Istnieją również psychoterapeuci posiadający wykształcenie medyczne, czyli lekarze psychiatrzy. Po ukończeniu studiów medycznych i specjalizacji z psychiatrii, wielu z nich decyduje się na dodatkowe szkolenie psychoterapeutyczne, aby poszerzyć swoje kompetencje. Psychiatra psychoterapeuta może dodatkowo przepisywać leki, co jest istotną różnicą w stosunku do psychologa.
Inną grupą specjalistów są osoby posiadające wykształcenie z zakresu nauk o zdrowiu, pracy socjalnej, czy pedagogiki, które również ukończyły akredytowane szkolenia psychoterapeutyczne. Warto jednak zawsze sprawdzić, czy ich szkolenie było kompleksowe i czy posiadają odpowiednie certyfikaty lub rekomendacje.
Warto też wspomnieć o różnych nurtach terapeutycznych. Psychoterapeuta specjalizuje się zazwyczaj w jednym lub kilku nurtach, np. psychodynamicznym, poznawczo-behawioralnym, systemowym, humanistycznym. Wybór nurtu może zależeć od specyfiki problemu pacjenta i jego preferencji.
Jak zweryfikować kwalifikacje terapeuty
Decyzja o podjęciu psychoterapii to ważny krok, dlatego warto poświęcić chwilę na sprawdzenie, czy osoba, którą wybieramy, posiada odpowiednie kwalifikacje. Nie powinniśmy polegać jedynie na zapewnieniach czy reklamach.
Pierwszym krokiem jest zapytanie o wykształcenie i ukończone szkolenie psychoterapeutyczne. Dobry terapeuta chętnie podzieli się informacjami na temat swojego przygotowania. Warto zapytać o konkretną szkołę psychoterapii, jej akredytację i czas trwania.
W Polsce działają różne stowarzyszenia psychoterapeutyczne, które certyfikują specjalistów. Można sprawdzić ich strony internetowe i poszukać listy certyfikowanych psychoterapeutów. Przykładowo, Polskie Towarzystwo Psychiatryczne lub Polskie Towarzystwo Psychologiczne często prowadzą takie wykazy.
Kolejnym ważnym elementem jest superwizja. Zapytaj, czy terapeuta pracuje pod stałą superwizją. Jest to standard w zawodzie i świadczy o profesjonalizmie oraz zaangażowaniu w dbanie o jakość swojej pracy.
Nie bój się również zapytać o doświadczenie terapeuty w pracy z podobnymi problemami, z jakimi się zgłaszasz. Chociaż każdy terapeuta pracuje z różnymi pacjentami, pewne specjalizacje są naturalne i wynikają z doświadczenia.
Warto też zwrócić uwagę na pierwsze spotkanie. Czy czujesz się wysłuchany? Czy terapeuta budzi Twoje zaufanie? Dobra relacja terapeutyczna jest fundamentem skutecznej terapii. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, zawsze masz prawo zmienić terapeutę.
